Statyw

Zdjęcia, w czasie których aparat był umocowany na dobrym statywie albo oparty na jakiejś stałej podstawie, będą – w jednakowych poza tym warunkach-bez wyjątku ostrzejsze od zdjęć wykonywanych z ręki, nawet przy dowolnie krótkim czasie otwarcia migawki. W wielu przypadkach co prawda różnica jest zbyt mała, aby odgrywać rolę, tak że użycie statywu się nie opłaca, wciąż zakładając, że rodzaj motywu i okoliczności zdjęcia w ogóle by na to pozwalały. Jeśli jednak zastosowanie statywu jest możliwe, to znaczy, jeżeli obiekt zdjęcia jest nieruchomy i mamy wystarczająco dużo czasu, aby statyw ustawić, to z całym naciskiem radzę wykonać zdjęcie aparatem umieszczonym na statywie, zamiast z ręki, nawet gdy pracujemy aparatem małoobrazkowym. Nagrodą będą idealnie ostre negatywy i przezrocza, które można wyświetlać na całą ścianę bez straty na ich ostrości. W wielu okolicznościach jednak statyw jest warunkiem koniecznym uzyskania poprawnych zdjęć. Żeby wymienić tylko najważniejsze dziedziny zastosowań: zdjęcia na czas w nocy; zdjęcia makrofotograficzne, w których milimetrowe różnice odległości przedmiotu od obiektywu rozstrzygają o ostrości lub nieostrości obrazu; zdjęcia wnętrz stosunkowo słabo oświetlonych, przy małym otworze przysłony, koniecznym, aby otrzymać wystarczającą głębię ostrości, ale jednocześnie wymagającym odpowiednio długich czasów ekspozycji; zdjęcia budynków, gdzie błędy perspektywy eliminuje się zmianą położenia czołówki obiektywu i tylnej części aparatu.

Stabilność statywu

Im stabilniejszy statyw, tym lepszy; niestety cecha ta pociąga za sobą większy ciężar i cenę. O ile używamy go nie tylko w domu lub w studiu, ciężki statyw stwarza problemy transportowe. Ważna jest także wysokość, do jakiej można statyw rozciągnąć. Niestety bywa ona zwykle również proporcjonalna do ciężaru i ceny. Co do mnie, to wolę statywy z kolumną centralną, przy czym wysokość położenia aparatu reguluje się ręcznie lub za pomocą korby, co ma swoje zalety w przypadku zdjęć makrofotograficznych. Ponadto kolumna centralna zwiększa użyteczną wysokość statywu. Jednakże należy tu zachować ostrożność i nie wyciągać niepotrzebnie kolumny, gdyż powoduje to pewną tendencję do niestabilności statywu, przeciwną celowi jego stosowania. Czasami widzi się fotografów, którzy są po prostu zbyt leniwi, aby wysunąć do końca człony trójnogu i zamiast tego przykręcają aparat do całkowicie wyciągniętej kolumny centralnej, na której szczycie chwieje się on jak przyciężki kwiat na długiej łodydze. W charakterze uniwersalnej podpory dla aparatów do formatu 6×6 cm nadają się do użytku statywy stołowe, wyposażone w przegub kulisty. Ustawia się j e na do wolnej, mniej więcej poziomej podstawie, ale równie dobrze można je dociskać do powierzchni nachylonej albo pionowej – ściany, pnia drzewa, słupa telefonicznego czy skały. W ostateczności można je nawet oprzeć na piersi, aby umożliwić sobie wykonywanie zdjęć obiektywami długoogniskowymi albo przy nieco dłuższych czasach otwarcia migawki, nie ryzykując nieostrości w wyniku poruszenia aparatu.

Nastawienie odległości

Przez nastawianie odległości rozumiemy taką regulację odległości między obiektywem i błoną, zależnie od odległości pomiędzy obiektywem i przedmiotem zdjęcia, aby uzyskać ostry obraz. Im bliżej znajduje się obiekt, tym dalej od błony trzeba ustawić obiektyw i odwrotnie. Dla bardzo oddalonego, jak się to mówi, leżącego ,,w nieskończoności” obiektu zdjęcia, odległość między obiektywem i błoną odpowiada ogniskowej tego obiektywu (wyjątek: teleobiektywy i obiektywy szerokokątne typu retrofokalnego). Jest to zarazem najkrótsza odległość między obiektywem i błoną, przy której obiektyw może jeszcze rzutować na błonę ostry obraz. Urządzenia wizualne – odległościomierz sprzężony z obiektywem albo matówka lustrzanki lub aparatu studyjnego-pokazują fotografującemu, czy obraz jest nastawiony nieprawidłowo i nieostry, czy też nastawiony prawidłowo na ostrość. Uważny czytelnik z pewnością już stwierdził, że w przedstawionym powyżej schemacie wymieniono trzy rodzaje ostrości. Różnią się one między sobą następująco: Ostrość nastawienia jest w istocie ostrością dwuwymiarową, teoretycznie ograniczona do płaszczyzny, na którą nastawiono obiektyw. Jest ona więc funkcją nastawienia odległości. Głębia ostrości to ostrość trójwymiarowa, która na zdjęciu rozciąga ostrość nastawienia w obu kierunkach prostopadłych do płaszczyzny nastawienia, czyli w przód i w tył. Powstaje ona w wyniku kombinacji nastawienia (które umieszcza płaszczyznę nastawienia na ostrość w żądanej odległości od aparatu) i przysłonięcia obiektywu (które rozszerza głębię ostro odwzorowanej strefy w przód licząc od płaszczyzny nastawienia ostrości i w tył, w kierunku aparatu) i jest funkcją liczby przysłony.

Niedokładny dalmierz

Żeby sprawdzić, czy dany dalmierz pracuje niezawodnie, należy wykonać następujący test: wziąć wyraźnie zadrukowaną stronę czasopisma. Mniej więcej po środku strony przeciągnąć czarną linię powyżej i poniżej jednego z wierszy druku. Następnie przytwierdzić ową stronę do ściany, tak aby obydwie nakreślone linie przebiegały pionowo i przeprowadzić próby zdjęciowe. Aparat przykręca się do statywu i skierowuje tak, że oś optyczna obiektywu przebiega poziomo i trafia na środek owej strony czasopisma. Teraz ustawiamy aparat wraz ze statywem w odległości około metra i nieco w bok od tej zadrukowanej strony, mniej więcej tak, że kierunek zdjęcia tworzy z nią kąt 45°. Nastawiamy aparat na ostrość, na wiersz leżący między nakreślonymi liniami, i naświetlamy przy pełnym otworze względnym, a więc nie redukując otworu przysłony. Zbadajmy pod lupą rozkład ostrości na otrzymanym w ten sposób negatywie lub przezroczu. Jeżeli wiersz zawarty między liniami jest najostrzejszy, a pozostałe wyglądają mniej lub więcej nieostro, to dalmierz pracuje nienagannie.

Prądy powietrzne

Zjawisko to można dobrze zaobserwować spoglądając ponad stalowym dachem samochodu, który stał pewien czas na słońcu: ciepłe powietrze wznosi się falami nad gorącym metalem i powoduje, że dalsze plany obrazu zdają się poruszać, przy czym na zmianę wydają się one ostre lub nieostre. Zwykle efekt ten jest zbyt słaby, aby wywołać nieostrość, jednakże w pewnych warunkach trzeba go poważnie brać pod uwagę: jeżeli np. fotografujemy z okna, a ściana domu była przez dłuższy czas nagrzewana przez słońce, to gorące powietrze ulatuje w górę przed oknem i może spowodować, że zdjęcie będzie nieostre. Ten sam efekt obserwujemy często fotografując ponad ciepłym grzejnikiem, kominem albo rozgrzanym na słońcu blaszanym dachem. Powiększające działanie obiektywów długoogniskowych i teleobiektywów może przy tym tak dalece wzmocnić efekt ruchów ogrzanego powietrza, że uzyskanie ostrych zdjęć staje się niemożliwe. Jeśli turbulencja powietrza jest dostatecznie wyraźna, aby pogorszyć ostrość odwzorowania, to jej wpływ można stwierdzić wizualnie namatówce lustrzanki jedno- lub dwuobiektywowej albo aparatu studyjnego: zarysy obrazu falują albo obraz motywu staje się częściowo lub całkowicie nieostry, potem nagle, w okamgnieniu, odzyskuje ostrość.

Fotografia Ile kosztuje fotograf Fotograf slubny Wybrac fotografa Odpowiedni fotograf W ogrodzie zoologicznym Zwierzeta domowe Fotografia sportowa Sceny rodzajowe Zdjecia podchwycone Martwa natura Portret dziecka Portret przy trzech zrodlach swiatla Portret przy jednym zrodle swiatla Czas naswietlania i kadrowanie Kierunek oswietlenia Tlo Kilka podstawowych zasad Drugi aparat Mieszek wyciagowy i pierscienie Lampy o swietle stalym Halogeny i reflektory Lampy blyskowe Lampy spaleniowe Wydajnosc lampy blyskowej Statyw Stabilnosc statywu Nastawienie odleglosci Niedokladny dalmierz Prady powietrzne Swiatlomierze mysla przecietnie Pomiar punktowy Ogolny pomiar swiatla odbitego Selektywny pomiar swiatla odbitego Tolerancja naswietlen Jak regulowac naswietlenie Reprodukcja barw Ochrona przed wysoka temperatura Testowanie Zdjecia testowe Podchody Glowne zastosowanie fotogametrii Konfekcjonowanie papierow fotograficznych Urzadzenia pomocnicze przy powiekszaniu Umieszczenie negatywu w powiekszalniku Kadrowanie i nastawianie ostrosci Poczatkujacy Obrobka powiekszen Kadrowanie obrazu przy powiekszaniu Doswietlanie i przyslanianie powiekszenia Wykanczanie powiekszen Obrobka blon Powiekszenie barwne Fotografia z malych odleglosci Wartosci estetyczne duzego planu Tematy fotografii Mieszek wyciagowy Opracowanie zdjec fotogrametrycznych Aparaty panoramiczne Aparaty studyjne Aparaty ogolnego uzytku Uklad optyczny lustrzanki jednoobiektywowej Urzadzenia do naswietlania Nastawienie przyslony Uklad celowniczy i uklad nastawiania Zastosowanie obiektywow Blona maloobrazkowa Duzy format Fachowcy foto Obiektyw Ogniskowa Liczba przyslony Sprawnosc obiektywu Przyslanianie obiektu Krzywizna pola Stronica 2 Stronica 3 Stronica 4 Stronica 5 Stronica 6 Stronica 7 Stronica 8 Stronica 9 Stronica 10 Stronica 11 Stronica 12 Stronica 13 Stronica 14 Stronica 15 fotosprzet fotosprzet - Stronica 2 fotosprzet - Stronica 3 fotosprzet - Stronica 4 fotosprzet - Stronica 5 fotosprzet - Stronica 6 fotosprzet - Stronica 7 fotosprzet - Stronica 8 fotosprzet - Stronica 9 fotosprzet - Stronica 10 fotosprzet - Stronica 11 fotosprzet - Stronica 12 fotosprzet - Stronica 13 fotosprzet - Stronica 14 fotosprzet - Stronica 15