Kadrowanie i nastawianie ostrości

W celu łatwiejszego kadrowania i nastawiania ostrości obrazu dobrze jest umieścić na maskownicy kartkę białego papieru -ewentualnie poświęcić arkusz papieru fotograficznego położony podłożem do góry. Doskonała biel papieru umożliwi dobrą ocenę kadru i precyzyjne nastawienie ostrości obrazu. Listwy maskownicy należy ustawić odpowiednio do przewidywanego formatu powiększenia, uwzględniając przy tym format papieru i szerokość białych marginesów. Do oceny obrazu należy zgasić w ciemni białe światło, przysłonę obiektywu otworzyć do pełnego otworu i włączyć żarówkę powiększalnika. Głowicę powiększalnika przesuwa się w górę lub w dół aż do uzyskania żądanej wielkości obrazu, przy czym należy bardzo często korygować ostrość obrazu. Czynności kadrowania i nastawiania ostrości należy wykonywać wielokrotnie jedna za drugą (zmieniać wysokość głowicy niewielkimi skokami) aż do uzyskania w żądanym formacie głowicy właściwego wycinka obrazu, idealnie ostrego (dobrze nastawioną ostrość obrazu można kontrolować służącą do tego celu lupą). Partie obrazu zbędne na powiększeniu eliminujemy w trakcie kadrowania. Często, zacieśniając kadr, można poprawić kompozycję obrazu, na którym przy fotografowaniu pozostawiono zbyt wiele niepotrzebnych fragmentów.

Początkujący

Początkujący fotoamator ma zazwyczaj kłopoty z dobraniem odpowiedniej gradacji papieru oraz z ustaleniem właściwego czasu naświetlania. W takiej sytuacji należy wykonać próbne powiększenie: w miejscu, gdzie znajdują się charakterystyczne fragmenty obrazu, umieszcza się kawałek papieru fotograficznego (np. ćwierć arkusza 18×24 cm) i naświetla go cztero-, pięciokrotnie, za każdym razem odsłaniając spod czarnego kartonu kolejny pasek jego powierzchni. W ten sposób – naświetlając np. pięciokrotnie po 1 sekundzie – uzyskuje się 5 pasków naświetlonych 1, 2, 3, 4 i 5 sekund. Po wywołaniu próbki można wybrać optymalne naświetlenie. Jeśli znajduje się na niej pasek dobrze naświetlony, lecz o złym kontraście, próbę należy powtórzyć na papierze o innej gradacji. Czas naświetlania powiększenia zależy od wielu czynników: od intensywności źródła światła w powiększalniku, przeciętnej gęstości negatywu, stopnia powiększenia, wielkości otworu przysłony, czułości papieru. Zmniejszenie wielkości otworu przysłony o jeden stopień powoduje zmniejszenie ilości światła padającego na papier fotograficzny o połowę, jeśli zatem np. czas naświetlania wynosi 4 sekundy przy przysłonie f/5,6, to przy przysłonie f/8 należy naświetlać 8 sekund. Istnieją specjalne urządzenia, pozwalające na określenie – odpowiednio do gęstości i kontrastu negatywu oraz stopnia powiększania – właściwej gradacji papieru i czasu naświetlania (densytometry i luksometry do powiększania).

Obróbka powiększeń

W celu uzyskania doskonałych i powtarzalnych wyników konieczne jest stosowanie jednej, niezmiennej metody wywoływania powiększeń. Należy przyjąć, że temperatura wywoływacza powinna wynosić od 18 do 20°C, w kuwecie zaś powinno być jego tyle, aby jednocześnie można było wywoływać dwa powiększenia (zwrócone do siebie podłożami), formatu odpowiadającego wielkości kuwety. Przy wywoływaniu należy posługiwać się zegarem sygnalizacyjnym lub zegarkiem z dużym sekundnikiem. Powiększenie należy wsuwać do wywoływacza szybko, emulsją do góry, tak aby ciecz pokryła równomiernie całą jego powierzchnię, nie pozostawiając na niej pęcherzyków powietrza. Następnie w trakcie wywoływania odbitkę należy poruszać szczypcami ze stali nierdzewnej lub plastikowymi, można również kołysać lekko kuwetą – czynności te muszą trwać przez cały czas wywoływania. Obraz na powiększeniu ukazuje się zwykle po upływie do 35 sekund od chwili włożenia powiększenia do wywoływacza. Jeśli w ciemni oświetlenie nieaktyniczne jest dość jasne, powiększenie można zanurzyć w wywoływaczu obrazem w dół, aby zapobiec tworzeniu się lekkiego zadymienia. Po upływie półtorej do dwóch i pół minuty -w zależności od rodzaju papieru i wywoływacza – obraz jest wywołany całkowicie. Następnie należy odczekać około pięciu sekund, trzymając powiększenie nad kuwetą, aż ścieknie z niego wywoływacz, i przenieść je do kuwety z przerywaczem (lub do wody), w której – przy dobrym poruszaniu – przebywać powinno 10 do 15 sekund. Podobnie należy postąpić przenosząc powiększenie z kąpieli przerywającej do utrwalacza, w którym należy je poruszać bez przerwy w ciągu pierwszej minuty, a następnie odwracać co minutę.

Kadrowanie obrazu przy powiększaniu

Ponowne kadrowanie w trakcie powiększania nie stanowi panaceum, umożliwiającego otrzymanie za jednym zamachem obrazu dobrego, o poprawnej kompozycji, z negatywu źle skadrowanego. Pozwoli ono jedynie na dalsze poprawienie obrazu dobrze skomponowanego już w trakcie fotografowania (np. w portrecie, gdzie istnieje obawa przed całkowitym wypełnieniem kadru zdjęcia, grożącym karykaturalnym zniekształceniem twarzy). – Kadrowanie ~ eliminacja nieinteresujących fragmentów zdjęcia. Jeśli właściwy temat zdjęcia jest na negatywie niewielkich wymiarów, „utopiony” w mnóstwie nieinteresujących szczegółów, to powiększenie należy wykonać w większej skali, eliminując zbędne fragmenty negatywu. Podobnie postępujemy, gdy na negatywie linia horyzontu przebiega ukośnie, kadrując powiększenie nadajemy jej kierunek poziomy. – Kadrowanie – zmiana formatu powiększenia. Formaty negatywów 24×36 mm, a także kwadratowe (28×28 mm, 6×6 cm), po powiększeniu nie są zgodne ze znormalizowanymi formatami papierów fotograficznych, a to z kolei zmusza do „obcięcia” części obrazu negatywowego bądź rozmieszczenia powiększenia na niecałej powierzchni papieru. Fotoamator i artysta fotografik nie muszą zresztą  wykonywać  powiększeń  jedynie w tym samym co papier fotograficzny prostokątnym formacie (np. do zdjęć krajobrazowych doskonale nadaje się format wydłużonego prostokąta). W doborze odpowiedniego formatu chodzi przede wszystkim o znalezienie wizualnej zgodności między graficznym  charakterem  tematu  i  ostatecznym kształtem powiększenia.

Doświetlanie i przysłanianie powiększenia

Polega na zmianie czasu naświetlania jednych części obrazu w stosunku do pozostałych. Zdarza się bowiem bardzo często, że na doskonałym negatywie pewne jego partie są zbyt jasne (w rezultacie zbyt ciemne na obrazie pozytywowym) lub przeciwnie zbyt gęste (jasne, bez szczegółów na obrazie pozytywowym). W tej sytuacji stosuje się zabieg tzw. przysłaniania, czyli naświetlania krócej lub dłużej tych partii obrazu. Rozważmy przykład krajobrazu, na którym partia nieba bardzo jasnego jest na negatywie gęsta: kopiowanie odtwarzające prawidłowo główny temat i partię „naziemną” okazuje się zbyt krótkie dla oddania nieba – na obrazie pozytywowym będzie ono zbyt jasne. Zaradzić temu można w sposób następujący. Po właściwym naświetleniu całej powierzchni powiększenia zasłania się dolną jego partię kawałkiem kartonu trzymanym w biegu promieni światła powiększalnika kilka centymetrów nad papierem, w ten sposób doświetla się w ciągu dodatkowych kilku sekund partię nieba. Jeśli fragment obrazu, który chcemy doświetlić, ma kształt skomplikowany, nieregularny, z kartonu wycinamy maskę o podobnym kształcie. Za pomocą kartonu z wyciętym otworem okrągłym lub innego kształtu można doświetlić partię zbyt jasną, znajdującą się w środku powiększenia.

Fotografia Ile kosztuje fotograf Fotograf slubny Wybrac fotografa Odpowiedni fotograf W ogrodzie zoologicznym Zwierzeta domowe Fotografia sportowa Sceny rodzajowe Zdjecia podchwycone Martwa natura Portret dziecka Portret przy trzech zrodlach swiatla Portret przy jednym zrodle swiatla Czas naswietlania i kadrowanie Kierunek oswietlenia Tlo Kilka podstawowych zasad Drugi aparat Mieszek wyciagowy i pierscienie Lampy o swietle stalym Halogeny i reflektory Lampy blyskowe Lampy spaleniowe Wydajnosc lampy blyskowej Statyw Stabilnosc statywu Nastawienie odleglosci Niedokladny dalmierz Prady powietrzne Swiatlomierze mysla przecietnie Pomiar punktowy Ogolny pomiar swiatla odbitego Selektywny pomiar swiatla odbitego Tolerancja naswietlen Jak regulowac naswietlenie Reprodukcja barw Ochrona przed wysoka temperatura Testowanie Zdjecia testowe Podchody Glowne zastosowanie fotogametrii Konfekcjonowanie papierow fotograficznych Urzadzenia pomocnicze przy powiekszaniu Umieszczenie negatywu w powiekszalniku Kadrowanie i nastawianie ostrosci Poczatkujacy Obrobka powiekszen Kadrowanie obrazu przy powiekszaniu Doswietlanie i przyslanianie powiekszenia Wykanczanie powiekszen Obrobka blon Powiekszenie barwne Fotografia z malych odleglosci Wartosci estetyczne duzego planu Tematy fotografii Mieszek wyciagowy Opracowanie zdjec fotogrametrycznych Aparaty panoramiczne Aparaty studyjne Aparaty ogolnego uzytku Uklad optyczny lustrzanki jednoobiektywowej Urzadzenia do naswietlania Nastawienie przyslony Uklad celowniczy i uklad nastawiania Zastosowanie obiektywow Blona maloobrazkowa Duzy format Fachowcy foto Obiektyw Ogniskowa Liczba przyslony Sprawnosc obiektywu Przyslanianie obiektu Krzywizna pola Stronica 2 Stronica 3 Stronica 4 Stronica 5 Stronica 6 Stronica 7 Stronica 8 Stronica 9 Stronica 10 Stronica 11 Stronica 12 Stronica 13 Stronica 14 Stronica 15 fotosprzet fotosprzet - Stronica 2 fotosprzet - Stronica 3 fotosprzet - Stronica 4 fotosprzet - Stronica 5 fotosprzet - Stronica 6 fotosprzet - Stronica 7 fotosprzet - Stronica 8 fotosprzet - Stronica 9 fotosprzet - Stronica 10 fotosprzet - Stronica 11 fotosprzet - Stronica 12 fotosprzet - Stronica 13 fotosprzet - Stronica 14 fotosprzet - Stronica 15